25.02.21 – 2B – Biologia – Komórki nerwowe i nerwy

Dzień dobry! Witam Cię na lekcji biologii. Tematem naszych dzisiejszych zajęć jest: Komórki nerwowe i nerwy. Zapraszam do zapoznania z poniższymi materiałami!

Podstawowymi jednostkami strukturalnymi i funkcjonalnymi układu nerwowego są komórki nerwowe – neurony. Drzewiasty kształt neuronów to wyraz ich przystosowania do odbierania i przekazywania informacji. Od ciała komórki nerwowej odchodzą w wielu kierunkach liczne, cienkie wypustki, tzw. dendryty. Są one krótkie i mocno rozgałęzione, przewodzą informacje w kierunku ciała komórki. Stanowią ok. 80% całkowitej masy neuronu. Pojedyncza długa (u człowieka mierząca nawet do 100 cm) wypustka nerwowa to akson odpowiedzialny za przekazywanie informacji od ciała komórki nerwowej do innego neuronu lub narządu wykonawczego. Nazywany jest też neurytem lub włóknem nerwowym.

Rycina nr 1. Neuron

Ilustracja składa się z rysunku komórki nerwowej, schematu jej działania oraz fotografii z mikroskopu elektronowego. Neuron wygląda jak drzewko, leżące poziomo. Z lewej krótkie zielone wypustki to dendryty. Strzałki wskazują, że zbierają sygnały elektryczne i prowadzą je do żółtego ciała komórki. Jej zadaniem jest integracja sygnałów i pobudzenie fioletowego aksonu. Akson przekazuje sygnały elektryczne do innego neuronu lub komórki, reagującej na bodziec. Akson ma na zewnątrz przerywaną osłonkę mielinową. Fotografia przedstawia pojedynczą, czarną komórką nerwową na tle innych, nieostrych.
Źródło: e-podreczniki.pl

Rycina nr 2. Budowa neuronu

Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu - ppt video online  pobierz
Źródło: e-podreczniki.pl

Zobacz, filmik przedstawiający neuron i jego budowę!

Film nr 1. Neuron i jego budowa

Źródło: https://www.youtube.com/watch?v=o_xToYRrH4M

Błona komórkowa neuronu posiada zdolność przewodzenia informacji w postaci impulsów elektrycznych (nerwowych). Impulsy dostarczane są przez dendryty do błony okrywającej ciało komórki nerwowej, a stąd biegną wzdłuż błony komórkowej aksonu do innych neuronów, mięśni, gruczołów. Wypustki neuronów nie stykają się bezpośrednio ze sobą. Dzieli je bardzo wąska szczelina, tzw. szczelina synaptyczna, przez którą przekazywane są impulsy z aksonu jednej komórki do dendrytu drugiej (lub z aksonu do np. komórki mięśniowej lub gruczołu). Połączenie aksonu komórki przekazującej impuls z błoną komórki innego neuronu przyjmującego impuls lub innej komórki przyjmującej impuls, nosi nazwę synapsy.

W przestrzeni synaptycznej informacja jest przenoszona za pośrednictwem substancji chemicznych zwanych mediatorami lub neuroprzekaźnikami. Wydziela je kolbowato rozszerzone zakończenie aksonu, a w błonie sąsiadujących z nim dendrytów znajdują się receptory, które pasują przestrzennie do neuroprzekaźników. Gdy impuls elektryczny dotrze do kolbkowatego zakończenia aksonu, do wnętrza szczeliny synaptycznej wydzielane są mediatory. Łączą się one z receptorami obecnymi w błonie komórki przyjmującej, co powoduje powstanie w niej impulsu elektrycznego przemieszczającego się dalej w kierunku jej aksonu.

Rycina nr 3. Synapsa

Ilustracja przedstawia z lewej dwa żółte neurony. Miejsce styku aksonu jednej z dendrytem drugiej to synapsa, ukazana w powiększeniu po prawej. Cebulowate kształty to u góry zakończenie neurytu, a u dołu dendryt. Czerwone strzałki wskazują kierunek przewodzenia informacji. Wewnątrz zakończenia neurytu znajdują się pęcherzyki synaptyczne z czerwonymi kropkami. Przy błonie pęcherzyki pękają, a substancja pośrednicząca przechodzi do szczeliny synaptycznej. Na błonie komórki odbierającej impuls znajdują się receptory, tu jako krzyżyki. Na nie trafiają czerwone kropki substancji pośredniczącej i pobudzają dendryt.
Źródło: e-podręczniki.pl

Niektóre leki i trucizny mogą zakłócać przekazywanie synaptyczne przez:

  • naśladowanie neuroprzekaźnika (np. nikotyna);
  • zatrzymanie zbyt dużej ilości neuroprzekaźnika (np. kokaina);
  • ograniczenie wydzielania neuroprzekaźnika (np. alkohol);
  • blokowanie receptorów.

ZADANIE dla Ciebie!

Narysuj w zeszycie pojedynczy neuron i podpisz jego poszczególne części

Pozdrawiam Cię serdecznie, Agnieszka Kowalczyk 🙂

Udostępnij:

Kategorie

Luty 2021
P W Ś C P S N
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728