Język polski, klasa 2b 16.04.20

Temat: Tropem zbrodni i kłamstwa- Balladyna J. Słowackiego.

Witaj!

Kontynuujemy wędrówkę przez świat przedstawiony w „Balladynie” J. Słowackiego.

1. Wiesz już, że tytułowa bohaterka dramatu Słowackiego, jest symbolem zbrodni. Starsza córka Wdowy, zabijając Alinę, przekroczyła zasady moralne. Balladyna świadomie wybrała drogę na skróty aby zdobyć serce Kirkora. Niestety, zamordowanie młodszej siostry, pociągnęło za sobą kolejne złe decyzje, kłamstwa i zbrodnie. Balladyna wpadła w pułapkę własnych działań.

2. Zastanów się:

• Jakie cechy charakteru tytułowej bohaterki dramatu Słowackiego zadecydowały o popełnieniu przez nią zbrodni?

• Co kierowało Balladyną, że zdecydowała się na zabicie siostry, a w konsekwencji na kolejne morderstwa?

• Jakimi sposobami osiągała swoje cele?

• Co w ostateczności doprowadziło do upadku starszej córki Wdowy?

3. Przypomnij sobie wnioski z poprzedniej lekcji:

Prawdziwe oblicze starszej córki Wdowy ujawniło się już przed zabójstwem Aliny. Gdy Kirkor pytał obie siostry o to, czy byłyby w stanie go pokochać, Alina od razu odpowiedziała twierdząco, Balladyna zaś zaczęła z nim swego rodzaju grę. Starsza córka Wdowy już wtedy wiedziała, że ślub z nim będzie dla niej szansą na zmianę życia. Od tego momentu można mówić o wielkiej determinacji tej dziewczyny, która być może już wówczas brała pod uwagę popełnienie zbrodni, byle tylko osiągnąć upragniony cel. Balladyna nie wyobrażała sobie, że młodsza siostra może pokrzyżować jej plany i zdobyć serce hrabiego.

4. Co – twoim zdaniem – potwierdza fakt, że decyzja o zabójstwie siostry nie była wynikiem chwili, ale przemyślanym działaniem Balladyny?

Na wyprawę do lasu Balladyna zabrała ze sobą nóż. Drażnił ją fakt, że młodsza siostra zawsze prześcigała ją w zbieraniu malin, tym samym miała większe szanse na wygraną w wyścigu o serce Kirkora. Czytelnik jest świadkiem obsesyjnej zazdrości Balladyny i jej nienawiści wobec siostry, którą uważała za rywalkę, ale też traktowała ją z pogardą.

5. Przeprowadź śledztwo w sprawie kolejnych przestępstw i zbrodni Balladyny. Swoje ustalenia zapisz w tabeli.

 Okoliczności czynuMotywSkutki
Alinanp. zabicie siostry podczas zbierania malin w lesie np. zazdrośćchęć wygrania rywalizacji i zdobycia Kirkoranp. piętno na czole, zostanie żoną Kirkora
Gralon   
Grabiec   
Kostryn   
Wdowa   
Kirkor   

Mówi się, że Balladyna to baśń o władzy. Czego dowiedziałeś się o ludzkiej naturze z tego dramatu?

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

Opracowała: Marzena Marcjasz


Język polski, klasa 2b  15.04.2021

Temat: Odpowiednie dać rzeczy słowo. Do czego służą synonimy, antonimy, wyrazy wieloznaczne i homonimy?

Witaj!

Na rozgrzewkę

Określ swój nastrój za pomocą przymiotnika. Następnie podaj do niego przymiotniki o takim samym znaczeniu oraz o znaczeniu przeciwstawnym.

Wyrazy wchodzą ze sobą w różne relacje pod względem znaczenia. Wyróżnia się m.in.:

• wyrazy bliskoznaczne (synonimy) – to wyrazy, które mają podobne lub takie samo znaczenie, np. kłamstwo, nieprawda, fałsz,

• wyrazy przeciwstawne (antonimy) – to pary słów, które mają przeciwne znaczenie, np. kłamstwo – prawda,

• wyrazy wieloznaczne – to słowa mające wiele znaczeń, które łączy podstawowa wspólna cecha.

Przykład: kuchnia –

1. pomieszczenie, w którym przygotowuje się potrawy;

2. to potrawy z jakiegoś kraju lub regionu (np. kuchnia śródziemnomorska);

Wszystkie te znaczenia łączy wspólna cecha mająca związek z jedzeniem.

Ćwiczenia:

1.Przeczytaj tekst znaleziony na jednej ze stron internetowych, zawiera on wiele powtórzeń słów piękny i pięknie. Przeredaguj go w zeszycie, zastępując powtarzające się słowa ich bliskoznacznymi odpowiednikami, które oddadzą wrażenia z pobytu w górach.

Ostatni weekend spędziliśmy w pięknych polskich górach. Było tam naprawdę pięknie! Przed nami roztaczały się piękne widoki. Pięknie wyglądał m.in. Giewont, który widziałam z okna mojego pięknego pokoju w pensjonacie. Koniecznie wejdźcie na nasz profil i zobaczcie piękne zdjęcie z tej pięknej wycieczki.

2. Podaj antonimy poniższych czasowników. Nie używaj form zaprzeczonych:

  • dawać, wykopać, milczeć, stać, budować.

3. Dokończ przysłowia, w których wykorzystano przeciwieństwa pojęć. Przysłowia zapisz w zeszycie.

Zgoda buduje,…………………….

Lepsza gorzka prawda niż…………………….

Syty……………………………..

Homonimy to wyrazy, które mają identyczne brzmienie, często także pisownię, ale różne, niepowiązane ze sobą znaczenia.

Przykłady:

I. ranny – poranny, robiony rankiem

II. ranny – taki, który otrzymał rany

I. klon – drzewo

II. klon – wytwór inżynierii genetycznej

I. podrobić – dokonać fałszerstwa

II. podrobić – pokruszyć, rozdrobnić

I. para – zestawienie dwóch rzeczy

II. para – woda w stanie gazowym

Uwaga!

homonimy = identyczne wyrazy o różnych niepowiązanych ze sobą znaczeniach.

1.Podaj jak najwięcej znaczeń wyrazu głowa. Skorzystaj z podanych przykładów użycia tego słowa.

  • Moja w tym głowa, żeby załatwić wejściówki.
  • Muszę umyć głowę, ale nie mam szamponu.
  • Składamy się po pięć złotych na głowę.
  • Tęgie głowy jeszcze do tego nie doszły.

2. Przeczytaj poniższe zdania. Wskaż w nich homonimy i wyjaśnij ich znaczenie.

A. W przyszłości chciałbym zostać pilotem samolotu.

W moim domu pilotem do telewizora rządzi tata.

B. Moja babcia mieszka w bloku.

Zapomniałem dzisiaj bloku na kółko plastyczne.

C. W naszym stawie widziałem wiele ryb.

Mój kolega złamał rękę w stawie łokciowym.

Opracowanie: Marzena Marcjasz


Język polski kl.2b  13.04.2021

Temat: Fatalna siła miłości i żądzy władzy w Balladynie Juliusza Słowackiego.(2godziny)

Witaj!

Balladyna jest dramatem o zbrodni. Treść utworu w dużym stopniu dotyczy walki o władzę. Przedstawia historię ambitnej i żądnej władzy chłopki, która nie cofa się przed zbrodnią, by osiągnąć swój cel. Utwór przedstawia funkcjonowanie dobra i zła. Główne bohaterki zostały opisane na zasadzie kontrastu.

Akcja rozgrywa się w czasach prasłowiańskich (za czasów bajecznych, koło jeziora Gopło) i trwa cztery dni. Miejsce akcji – tereny nadgoplańskie, gdzie mieszka stara Wdowa ze swoimi córkami, chata Pustelnika, twierdza Kirkora, zamek w Gnieźnie. Uwzględnia dzieje króla Popiela III (pozbawionego władzy), historię Kirkora (i jego małżeństwa z Balladyną), los Aliny, miłość Filona do Aliny, tragedię matki.

1. Określ, co zapoczątkowało bieg wydarzeń w utworze. Jaką rolę odegrała ingerencja bohaterów fantastycznych?

2. Kto kogo kocha w Balladynie? Przerysuj tabelę do zeszytu i zapisz w niej odpowiedzi.

Imiona postaci tworzących w utworze paręJakie dowody „miłości” dają osoby zaangażowane w tę relację?Jak się kończy ta relacja?Co jest problemem w tej relacji?
Balladyna i Kirkor   
Balladyna i Grabiec   
Goplana i Grabiec   
Filon i Alina   

3. Uporządkuj informacje o postaciach – w tym celu uzupełnij w zeszycie notatkę według wzoru. Następnie wyjaśnij, na jakiej zasadzie zestawiono te bohaterki. Jak to wpływa na odbiór przedstawionej historii?

Jak rodzi się zło?

  Rywalizacja, która doprowadza do zbrodni, jest dowodem na to, jak skomplikowana bywa natura ludzka i jak łatwo odsłania swą ciemną stronę. Człowiek to istota często słaba, poddająca się namiętnościom i niespełnionym ambicjom, mało odporna na pokusy i nierzadko skłonna do popełnienia zła. Historie, które opowiadają o rywalizacji, np. o miłość czy o władzę, mają często wymiar moralny. W utworach wywodzących się z opowieści ludowych, takich jak baśnie czy ballady, powtarzają się stałe motywy – problem winy i kary, sprawiedliwe wyroki losu czy wspomniana już rywalizacja. Poetyka baśni, w których świat realistyczny krzyżuje się ze światem fantastycznym, pozwala w prosty sposób przekazać zasady moralne.

Juliusz Słowacki Balladyna

AKT II Scena I (fragment)

ALINA wchodzi z dzbankiem na głowie

ALINA

Ach, pełno malin – a jakie różowe!

A na nich perły rosy kryształowe.

Usta Kirkora takie koralowe

Jak te maliny… Fijołeczki świeże,

Wzdychajcie próżno, bo ja nie mam czasu

Zrywać fijołków – bo siostrzyczka zbierze

Dzban pełny malin i powróci z lasu,

I weźmie męża; a ja z fijołkami

Zostanę panną… Choćbyście wy były,

Fijołki moje, złotymi różami,

Wolę maliny.

śpiewa szukając malin

Mój miły! mój miły!

Złoty wielki pan.

Mojemu miłemu

Niosę malin dzban,

Bo on woli, mój kochanek,

Taki pełny malin dzbanek,

Niż zbożowy łan. Oh!

Niż zbożowy łan.

odchodzi w prawo.

Wchodzi Balladyna z dzbankiem na głowie

BALLADYNA

Jak mało malin! a jakie czerwone

By krew. – Jak mało – w którą pójdę stronę?

Nie wiem… A niebo jakie zapalone

Jak krew… Czemu ty, słońce, wschodzisz krwawo?

Noc wolę ciemną, niż taki poranek…

Gdzie moja siostra? musiała na prawo

Pójść i napełnić malinami dzbanek;

A ja śród jagód chodzę obłąkana

Jakąś rozpaczą i łzy gubię w rosie.

ALINA

z głębi lasu

Siostrzyczko moja! siostrzyczko kochana!

A gdzie ty?…

BALLADYNA

Jaki śmiech w Aliny głosie!

Musi mieć pełny dzbanek…

ALINA wchodzi

ALINA

Cóż siostrzyczko?

BALLADYNA

Co?…

ALINA

Czy masz pełny dzbanek?

BALLADYNA

Nie…

ALINA

Balladyno,

Cóż ty robiłaś?

BALLADYNA

Nic…

ALINA

To źle, różyczko…

Ja mam dzban pełny, mniej jedną maliną.

BALLADYNA

Weź tę malinę z mego dzbanka.

ALINA

Miła!…

Siostrzyczko moja, powiedz, gdzieżeś była?

Wyszłyśmy razem, miałaś dosyć czasu;

Wszak ja ci, siostro, nie ukradłam lasu.

Dlaczegóż teraz z taką białą twarzą

I z przyciętymi ustami?…

BALLADYNA

Wyłażą

Z twojego dzbanka maliny jak węże,

Aby mię kąsać żądłami wymówek.

Idź i bądź panią! siostra się zaprzęże

Jak wół do pługa, będzie tłoczyć olej

Z kolących siemion i z brzydkich makówek.

ALINA

A wstydź się, siostro… proszę cię, nie bolej

Nad moim szczęściem.

BALLADYNA

Cha! cha! cha!

ALINA

Co znaczy

Ten śmiech okropny? siostro! czy ty chora?

Jeżeli wielkiej doznajesz rozpaczy,

To powiedz… Ale ty kochasz Kirkora?

Ty bardzo kochasz? Siostro! powiedz szczerze!

Bo widzisz, rybko, są inni rycerze,

Jak będę panią, to ci znajdę męża…

BALLADYNA

Ty będziesz panią? ty! ty!

dobywa noża

ALINA

Balladyna!…

Cóż ten nóż znaczy?…

BALLADYNA

Ten nóż?… to na węża

W malinach…

ALINA

Siostro, jesteś blada, sina.

Kalinko moja! co tobie? co tobie?

Czemu ty blada? ach! jak to okropnie!

Przemów choć słówko! Usiądźmy tu obie

I mówmy ze sobą otwarcie, roztropnie,

Jak dwie siostrzyczki.

siadają na murawie

Ja kocham Kirkora.

Ach, nie dlatego, że Kirkor bogaty,

Że wielki rycerz, pan możnego dwora,

Że ma karetę złotą, złote szaty;

A jednak miło mi, że chodzi w złocie,

Że miecz ma jasny, służebników krocie:

Bo to jak rycerz w bajce, co się rodzi

Z wielkiego króla i w lesie znachodzi

Jakąś zaklętą królewnę.

BALLADYNA

wstaje z pomięszaniem

Och!…

ALINA

wstając

Miła!…

Co tobie?

BALLADYNA

ze wzrastającym pomięszaniem

Gdybym cię, siostro, zabiła?…

ALINA

Co też ty mówisz?…

BALLADYNA

Daj mi te maliny!…

ALINA

A kto wie, siostro? gdybyś poprosiła,

Pocałowała usteczka Aliny,

Może bym dała?… spróbuj, Balladynko…

BALLADYNA

Prosić?…

ALINA

Inaczej żegnaj się z malinką.

BALLADYNA

przystępując

Co?…

ALINA

Bo też widzisz, siostro, że ten dzbanek

To moje szczęście, mój mąż, mój kochanek,

Moje sny złote i mój ślubny wianek,

I wszystko moje…

BALLADYNA

z wściekłością natrętną

Oddaj mi ten dzbanek.

ALINA

Siostro?…

BALLADYNA

Oddaj mi… bo!…

ALINA

z dziecinnym naigrywaniem się

Bo!… i cóż będzie?…

Bo?… Nie masz malin, więc suche żołędzie

Uzbierasz w dzbanek – czy wierzbowe liście?…

I tak… ja prędzej biegam i przez miedzę

Ubiegnę ciebie…

BALLADYNA

Ty?…

ALINA

A oczywiście,

Że ciebie w locie, siostrzyczko, wyprzedzę…

BALLADYNA

Ty!

ALINA

O! nie zbliżaj się do mnie z takiemi

Oczyma… Nie wiem… ja się ciebie boję.

BALLADYNA

zbliża się i bierze ją za rękę

I ja się boję… połóż się na ziemi…

Połóż! ha!

zabija

ALINA

Puszczaj!… oh!… konam…

pada

BALLADYNA

Co moje

Ręce zrobiły?… O!…

GŁOS Z WIERZBY

Jezus Maryja…

BALLADYNA

przerażona

Kto to?… zawołał ktoś?… czy to ja sama

Za siebie samą modliłam się?… Żmija,

Kobieta, siostra – nie siostra. Krwi plama

Tu – i tu – i tu –

pokazując na czoło, plami je palcem

i tu. – Ktoż zabija

Za malin dzbanek siostrę?… Jeśli z bora

Kto tak zapyta? Powiem – ja. – Nie mogę

Skłamać i powiem: ja! – Jak to ja?… Wczora

Mogłabym przysiąc, że nie… W las!… w las!… w drogę,

Wczorajsze serce niechaj się za ciebie

Modli. – Ach, jam się wczoraj nie modliła.

To źle! źle! – dzisiaj już nie czas… Na niebie

Jest Bóg… zapomnę, że jest, będę żyła,

Jakby nie było Boga.

odbiega w las

(Juliusz Słowacki, Balladyna, red. Mieczysław Inglot, Wrocław 1984, s. 42–85.)

Po przeczytaniu cytowanego fragmentu dramatu Balladyna odpowiedz na pytania i wykonaj polecenia.

Ćwiczenie 1

Z jakim kolorem i z czym kojarzą się Alinie i Balladynie maliny? Wyjaśnij, dlaczego.

Ćwiczenie 2

Wymień co najmniej dwa uczucia, które by można przypisać w tej scenie każdej z sióstr.

Ćwiczenie 3

Co w zachowaniu Aliny mogło skłonić Balladynę do zbrodni? Czy zachowanie Aliny miało decydujący wpływ na czyn Balladyny?

Ćwiczenie 4

Podaj najważniejsze motywy zbrodni Balladyny.

Ćwiczenie 5

Czy zabójstwo Aliny to zbrodnia w afekcie, czy zbrodnia z premedytacją? Uzasadnij odpowiedź.

Ćwiczenie 6

O czym świadczy to, że Głos z wierzby wypowiada słowa: Jezus Maryja?

Ćwiczenie 7

Czy Balladyna żałuje i jest świadoma swojej zbrodni? Czy ma sumienie? Uzasadnij swoje zdanie.

Ćwiczenie 8 Jaką strategię przetrwania zakłada sobie bohaterka? Jak ją oceniasz? Jak Balladyna zamierza żyć, by oddalić od siebie poczucie winy? Wyjaśnij

Ale na czole plama zostanie czerwona

Juliusz Słowacki Balladyna

AKT II Scena I (fragment)

BALLADYNA

wbiega na scenę, obłąkana

Wiatr goni za mną i o siostrę pyta,

Krzyczę… zabita – zabita – zabita!

Drzewa wołają… gdzie jest siostra twoja?…

Chciałam krew obmyć… z błękitnego zdroja

Patrzała twarz jej blada i milcząca…

O… gdzie ja przyszła?… to wierzba płacząca…

Ta sama… gdzie ja… – Siostra moja!… żywa!…

GOPLANA

Siostro…

BALLADYNA

Okropnym wołasz mię imieniem!

Trup… trup… trup na mnie białą dłonią kiwa…

I ciągną nazad, wstając z głowy. – Ale

Nogi przykute…

GOPLANA

Czy ci smutne żale

Nie mówią, siostro, żeś ty źle zrobiła?

I gdyby siostra twoja żyła?…

BALLADYNA

Żyła?

GOPLANA

Mogłażbyś ty ją zabić po raz drugi?

BALLADYNA

szukając koło siebie

Zgubiłam mój nóż.

GOPLANA

Ach, nie dosyć długi

Nóż twój był, siostro…

BALLADYNA

To nie moja wina.

GOPLANA

Siostro! lecz jeśli przebaczy Alina?…

Jeśli zapomni… i powie… „Siostrzyczko,

Miałam sen taki – do chaty wieczorem

Nim wyszłaś w ciemne osiny ze świeczką,

Przyjechał rycerz; rycerz był upiorem,

Upiór dwie siostry pokochał szalenie

I obie wysłał na maliny; …śniłam,

Że gdyśmy zaszły w głuche lasu cienie,

Siostra mnie nożem… Wtem się obudziłam…

Chodźmy do wróżki, niech sen wytłumaczy”…

BALLADYNA

zamyślona

To sen… ach, prawda… i mnie się wydaje,

Że to sen, siostro…

GOPLANA

Ten sen nic nie znaczy…

BALLADYNA

To sen…

GOPLANA

I tylko matka nas połaje,

Żeśmy się długo zabawiły w borze.

BALLADYNA

A rycerz…

GOPLANA

Zniknął… to sen…

BALLADYNA

Być nie może…

Co? ha okropnie, rycerz jak sen zniknął?

GOPLANA

Ale ja żyję…

BALLADYNA

Bodajbyś umarła!

To sen… to sen – ha?… rozum już przywyknął

Do twojej śmierci. Skorobym otarła

Krew z mojej ręki… byłabym szczęśliwa.

GOPLANA

odkrywa twarz

Bądź nią, szatanie! twa siostra nieżywa.

BALLADYNA

O wielki Boże! a ty co za widmo?…

GOPLANA

Bańka z kryształu, którą wichry wydmą

Z błękitu fali… i barwami kwiatu

Malują zorze. – Ale bądź spokojną,

Ja nie wyjawię tajemnicy światu,

Zostawię ciebie przeznaczeniem spojną

Z ręką rycerza i ze zbrodni ręką;

A ręka zbrodni dalej zaprowadzi.

Usychaj wiecznie tajemnicy męką!

Każda malina może ciebie zdradzi,

Ta wierzba ciebie widziała,

Korą wyśpiewa…

Lękaj się drzewa!

Lękaj się kwiatu!

Każda lilija albo róża biała

I na ślubie, i po ślubie

Będzie plamami szkarłatu

Na wszystkich liściach czerwona.

Idź… weź ten dzbanek… ja ciebie nie zgubię.

Ale natura zbrodnią pogwałcona

Mścić się będzie – idź do chaty!

Balladyna bierze z rąk Goplany dzbanek Aliny i odchodzi milcząca

Odeszła i splamione krwią obmyje szaty.

Ale na czole plama zostanie czerwona;

Nie ostrzegłam jej, próżno byłoby ostrzegać,

Ta plama nie zejdzie z czoła. –

Ja zaś idę po fali kryształowej biegać,

Rzucę ten ciemny obraz zbrodni w jasne koła

Zwierciadlanego Gopła… O blasku miesiąca

Wrócę słuchać, jak szumi ta wierzba płacząca.

odchodzi

Juliusz Słowacki, Balladyna, red. Mieczysław Inglot, Wrocław 1984, s. 42–85.

Po przeczytaniu cytowanego fragmentu dramatu Balladyna odpowiedz na pytania i wykonaj polecenia.

Ćwiczenie 8

Goplana przybiera postać……….Chce sprawdzić, czy Balladyna ……….zbrodni. Gdy przekonuje się, że morderczyni……swego czynu, obiecuje……jej……..tajemnicę, ale zapowiada, że natura zbrodnią pogwałcona zemści się, a krwawe…….nie zejdzie jej z czoła.

Ćwiczenie 9

Wyjaśnij, jak rozumiesz słowa Balladyny przytoczone poniżej?

… rozum już przywyknął

Do twojej śmierci. Skorobym otarła

Krew z mojej ręki… byłabym szczęśliwa.

Juliusz Słowacki Balladyna

Akt II Scena II

WDOWA

[…]

Wraca Balladyna…

KIRKOR

Gdzie?

WDOWA

O! nie widać… lecz matce wiadomo.

Patrz, panie! oto jaskółeczka sina

Zamiast wylecić, kryje się pod słomą,

I cicho siedzi… Gdyby zaś Alina

Wracała z gaju, tobyś to, mój panie,

Usłyszał w belkach szum i świergotanie,

Jedna za drugą pyrr… pyrr… lecą z gniazdek

Do tej dziewczynki i nad nią się kręcą

Niby chmureczka małych, czarnych gwiazdek

Nad białą gwiazdką…

KIRKOR

Dlaczegóż się nęcą

Ptaszki do młodszej córki?…

WDOWA

Któż to zgadnie?…

Juliusz Słowacki, Balladyna, red. Mieczysław Inglot, Wrocław 1984, s. 42–85.

Po przeczytaniu cytowanych fragmentów dramatu Balladyna odpowiedz na pytanie i wykonaj polecenie:

Ćwiczenie 10

Dlaczego powrotom Aliny do domu towarzyszyły świergoczące jaskółki, a na powrót Balladyny jaskółki się chowały?

W domu

Napisz wypracowanie opisując stan psychiczny bohaterki po dokonaniu przez nią zbrodni. Uwzględnij przy tym odpowiedzi na pytania:

Jak Balladyna wygląda?

Jak się zachowuje wobec Goplany i wobec matki?

Opracowanie: Marzena Marcjasz


Język polski kl.2b  12.04.2021

Category : 2B Język polski

Temat: Twórca i jego dzieło- Juliusz Słowacki, Balladyna.

Witaj!

Juliusz Słowacki (1809–1849)

Pochodził z rodziny mieszczańskiej o tradycjach szlacheckich. Poeta miał szczególne relacje z matką – był z nią bardzo mocno związany. Po ukończeniu studiów Słowacki wyjechał do Warszawy. W czasie powstania listopadowego pracował jako urzędnik w powstańczym Biurze Dyplomatycznym, ponieważ słabe zdrowie nie pozwoliło mu zaciągnąć się do armii. W 1831 r. wyjechał na misję dyplomatyczną do Paryża i Londynu. Postanowił zostać na emigracji – najpierw osiadł we Francji, później w Szwajcarii, w pobliżu Jeziora Genewskiego. W kolejnych latach dużo podróżował (m.in. do Egiptu, Palestyny i Grecji). Następnie powrócił do Paryża, gdzie mieszkał aż do śmierci.

Po więcej informacji na temat wybitnego poety możesz znaleźć klikając w link:

https://culture.pl/pl/tworca/juliusz-slowacki

https://polska-poezja.pl/juliusz-slowacki

W cieniu mistrza

Juliusz Słowacki był jednym z najważniejszych polskich poetów romantycznych. Przez całe życie konkurował z Adamem Mickiewiczem. Marzył, by tak jak on zostać uznanym za narodowego wieszcza. To marzenie spełniło się dopiero po śmierci twórcy. Napisał trzynaście tekstów na scenę, m.in. Balladynę, Kordiana, Fantazego, w których pokazał swój kunszt. Poza tym był autorem poematów oraz wierszy.

BALLADYNA – gatunek i geneza utworu

  „Z wszystkich rzeczy, które dotychczas moja mózgownica urodziła, ta tragedia jest najlepszą – zwłaszcza że otworzyła mi nową drogę, nowy kraj poetyczny, nie tknięty ludzką stopą, kraj obszerniejszy niż ta biedna ziemia, bo idealny. Zobaczysz kiedyś, Mamo kochana, co to za dziwna kraina – i czasy. Tragedia i cała podobna do starej ballady, ułożona tak, jakby ją gmin układał, przeciwna zupełnie prawdzie historycznej, czasem przeciwna podobieństwu prawdy. Ludzie jednak, starałem się, aby byli prawdziwymi i aby w sercu mieli nasze serca…” Tak Słowacki pisał o swym świeżo ukończonym utworze, „Balladynie”, podkreślając jego baśniowo-balladowy charakter i sugerując w pewnym stopniu, że jest on jakąś formą ucieczki od „tej biednej ziemi”, tj. od współczesnej rzeczywistości, w „kraj idealny”, tj. nie istniejący, stworzony przez fantazję i wyobraźnię poety, a przez to lepszy od świata rzeczywistego.

Słowacki napisał Balladynę w Szwajcarii w 1834 r., ale opublikował ją dopiero w 1839 r., po powrocie z podróży na Bliski Wschód. W zamierzeniu poety dzieło miało stanowić pierwszą część cyklu sześciu dramatów poświęconych legendarnym dziejom Polski. Oprócz tego utworu powstała jednak tylko Lilla Weneda. Tytuł dramatu i zarazem imię głównej bohaterki Balladyny nawiązują do popularnego w pierwszej połowie XIX w. gatunku literackiego – ballady romantycznej. Podobnie jak w innych utworach tego typu w dramacie świat rzeczywisty współistnieje z nadprzyrodzonym. Postacie i fabuła zostały zaczerpnięte z folkloru, głównym tematem jest miłości zbrodnia, a zasady moralne odwołują się do ludowego pojęcia sprawiedliwości.

„Balladyna” należy do rodzaju literackiego, jakim jest dramat. Jest gatunkiem tragicznym, składającym się z pięciu aktów podzielonych na sceny. Szczególnie łączy ze sobą elementy fantastyczne i realistyczne. Dzieło Słowackiego zestawia ze sobą wiele kontrastów, z którym głównym jest Alina i Balladyna. Utwór ten przekazuje wymowę moralną: zło zawsze zostaje ukarane.

Odpowiedz na pytania:

  1. Kto jest autorem Balladyny?
  2. Gdzie i kiedy została napisana Balladyna?
  3. Kiedy po raz pierwszy została opublikowana Balladyna?
  4. Do czego nawiązuje tytuł lektury?
  5. Skąd zostały zaczerpnięte postacie i fabuła?
  6. Co jest głównym tematem utworu?
  7. Jakie emocje wywołała w Tobie lektura Balladyny?
  8. Jak wyobrażasz sobie postacie – ich wygląd, ubiór?

Opracowanie: Marzena Marcjasz


Klasa 2b 09.04.2021

Temat: Rozbieżności między mową a pismem.

Witaj!

   Przypomnij sobie poznane rodzaje upodobnień:

 – udźwięcznienie i ubezdźwięcznienie; w zależności od kierunku występowania;

 – wsteczne i postępowe, w zależności od miejsca: wewnątrzwyrazowe i międzywyrazowe;

Określ upodobnienia w zapisanych wyrazach:

•             lot balonem – udźwięcznienie międzywyrazowe ………….

•             pierwsze – ubezdźwięcznienie wewnątrzwyrazowe ………..

•             w konkursie – ubezdźwięcznienie ………………….. wsteczne

•             Janek wsiadł – ………… międzywyrazowe wsteczne

•             widok był – udźwięcznienie …………… wsteczne

•             przepiękny – ……………………… wewnątrzwyrazowe postępowe

•             nad czaszą – ubezdźwięcznienie międzywyrazowe ……………….

•             pod koszem – ……………. międzywyrazowe wsteczne

•             krzewy – …………………. wewnątrzwyrazowe postępowe

•             staw parkowy – ubezdźwięcznienie ………… postępowe

•             także –  ……………………wewnątrzwyrazowe wsteczne

•             powierzchni – ……………………. wewnątrzwyrazowe wsteczne

•             niepowtarzalna – ubezdźwięcznienie…………………… wsteczne

•             przygoda – ubezdźwięcznienie wewnątrzwyrazowe ……………….

Spółgłoski dźwięczne b, d, dz, dź, g, w, z, ź, ż (rz) występujące na końcu wyrazu tracą dźwięczność.

Przykłady: lew [l-e-f], chleb [h-l-e-p]

4. Przepisz do zeszytu wyróżnione wyrazy, uzupełniając je brakującymi literami. Na końcu których z tych słów dochodzi do rozbieżności między mową a pismem?

Dania główne:

Gula… po meksykańsku

Keba.. turecki

Pieró.. tradycyjny rosyjski

Sufle.. na słodko

Na końcu wyrazów kebab oraz pieróg dochodzi do ubezdźwięcznienia ……….. ze względu na stojący blisko kolejny wyraz rozpoczynający się spółgłoską …………….

Podczas wymawiania wyrazów, w których występuje obok siebie kilka spółgłosek, może dojść doopuszczenia jednej z nich. Zjawisko to nazywamy uproszczeniem grupy spółgłoskowej. Takie uproszczenie występuje przede wszystkim w języku mniej starannym, potocznym.

Przykład:

 wymowa staranna                                                   wymowa z uproszczeniem grupy spółgłoskowej
pierwszypi-e-r-f-sz-y                                                    pi-e-r-sz-y (zanik głoski f)
jabłkoj-a-b-ł-k-oj-a-p-k-o (zanik głoski ł)

Przepisz do zeszytu nazwy przedstawionych osób, wstawiając w  miejsce znaków ? brakujące

grupy spółgłoskowe. Następnie odczytaj zapisane wyrazy na dwa sposoby: a) starannie b) z uproszczeniem zbitek spółgłoskowych.

Które głoski zostały przez Ciebie opuszczone w mniej starannej wymowie?

Zdania do uzupełnienia:

– Wczoraj dostałem kieszonkowe, mama dała mi (50 – zapisz słownie)……………….. złotych.

– (Warszawa – utwórz przymiotnik od tego słowa) …………………… dworzec jest odnowiony i dobrze się prezentuje.

– Brałem udział w zawodach i byłem (1 – liczebnik porządkowy)……………….. na mecie.

– Chciałem kupić nową grę, ale to już przesada! Ona kosztuje (600 – zapisz słownie) ……………. złotych!

– (Kraków – utwórz przymiotnik od tego słowa) …………………. smok/smog (podkreśl właściwe słowo) to atrakcja dla turystów.

Opracowanie: Marzena Marcjasz


Klasa 2b 08.04.2021

Temat: Rozbieżności między mową a pismem.

Witaj!

Przeczytaj głośno dialog. Powiedz, co jest źródłem nieporozumienia.

  1. Widziałeś nowy odcinek? Zaczyna się od tego,że nad miastem unosi się gigantyczny smog.
  2. Smok? To trochę przesadzili… To miał być serial o ekologii!

W języku polskim wymowa wielu wyrazów różni się od ich pisowni. Jednym z powodów takiej sytuacji są upodobnienia fonetyczne między spółgłoskami. Najczęściej wyróżnia się upodobnienia fonetyczne pod względem dźwięczności spowodowane sąsiedztwem głosek dźwięcznych i bezdźwięcznych.

• W zależności od tego, w jakim kierunku wyrazu następuje upodobnienie, wyróżniamy:

• upodobnienie wsteczne – odbywa się wstecz – spółgłoska druga w kolejności wpływa na

spółgłoskę poprzedzającą i zmienia ją pod względem dźwięczności,

Przykłady:

zabawka [z-a-b-a-f-k-a] – ubezdźwięcznienie

liczba [l-i-dż-b-a] – udźwięcznienie

Ćwiczenia:

1.Przepisz do zeszytu podane wyrazy, dzieląc je na głoski. W których z tych słów doszło do udźwięcznienia, a  w  których – do ubezdźwięcznienia? W  każdym z  wyrazów zaznacz strzałką kierunek upodobnienia.

Przykład: złotówka – z-ł-o-t-ó-f-k-a – upodobnienie wsteczne, ubezdźwięcznienie w pod wpływem bezdźwięcznego k

książka, także, przelicznik, rozpiska, wstążka, ławka

2. Przeczytaj tekst i opisz występujące w nim upodobnienia.

Lot balonem był nagrodą za pierwsze miejsce w konkursie. Janek wsiadł do kosza i balon uniósł się

w górę. Widok bprzepiękny. Nad czaszą słońce i obłoki, pod koszem krzewy różane i staw parkowy,

a także pływające po powierzchni kaczki. To była niepowtarzalna przygoda!

3. Wypowiedz głośno słowa: wóz, kurz, lud, chodź, obraz. Wyjaśnij, jaka nastąpiła w  tych słowach zmiana między wymową a pisownią.

Opracowanie: Marzena Marcjasz


Język polski kl. 2B 15.03.2021

Temat: Czy człowiek jest istotą dobrą? – analiza tekstu.

Witam Cię!

PRZYPOMNIENIE

Tekst informacyjny przekazuje wiedzę na określony temat. Jest zwięzły i rzeczowy, podaje fakty, czyli informacje zgodne z prawdą. Zwykle nie zawiera komentarzy ani opinii autora. Przykładami tekstów informacyjnych są: hasło w encyklopedii, ogłoszenie w gazecie lub definicja w podręczniku.

Tekst publicystyczny pojawia się w prasie, radiu, telewizji i internecie. Dotyczy aktualnych wydarzeń. Może poruszać różnorodne tematy: społeczne, polityczne, gospodarcze, sportowe, kulturalne, naukowe. Jego zadaniem jest wpływanie na opinię publiczną (stąd nazwa). Przekazuje informacje (fakty) i prezentuje opinie autora (dzięki temu można się

dowiedzieć, jaki jest jego stosunek do omawianego tematu). Do wypowiedzi publicystycznych zalicza się między innymi artykuł, wywiad i recenzję.

NOWA WIADOMOŚĆ

Artykuł to tekst publicystyczny dotyczący zagadnień np. społecznych, politycznych, kulturalnych, sportowych. Zawiera tezę (lub hipotezę).

Po przeczytaniu

1. Powiedz, jakie fakty przedstawia tekst Hanny Wieczorek.

2. Znajdź te fragmenty tekstu, w których autorka prezentuje swoje lub cudze

opinie.

3. Wyjaśnij, jakim celom służy podawanie informacji, a jakim – opinii.

4. Jakich argumentów używa autorka, aby udowodnić, że dobre uczynki są nam

potrzebne? Oceń ich wiarygodność. Potwierdź swoje zdanie przykładami sytuacji z życia.


Język polski 2b 11.03.2021

Temat: Malarska wizja biblijnej historii- obraz Edvarda Muncha Adam i Ewa.

Edvard Munch- Adam i Ewa.

Proszę w zeszycie odpowiedzieć na pytanie 1,2,3.

Opracowanie: Marzena Marcjasz


JĘZYK POLSKI KL. 2B 08.03.2021

Temat: Formanty i ich znaczenie ćwiczenia.

Witaj!

Wykonaj proszę następujące ćwiczenia:

1. Od podanych nazw męskich utwórz nazwy żeńskie. Następnie sprawdź w słowniku

języka polskiego, jakie znaczenia mają utworzone wyrazy. Które z tych znaczeń są

rozpowszechnione w języku?

saper – ……………………….. szofer – ……………………………

2. Uzupełnij zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B

oraz właściwą odpowiedź spośród oznaczonych literami C i D.

Wyraz lodowisko został utworzony za pomocą A/B, który wskazuje na nazwę C/D.

A. przedrostka          C. zgrubiałą

B. przyrostka             D. miejsca

3. Przekształć podane wypowiedzi tak, aby zamiast wyróżnionego słowa wystąpił rzeczownik zakończony na -(w)stwo. Nie zmieniaj sensu zdań. Zadanie wykonaj w zeszycie.
Zastanawiam się nad tym, czy nie zostać członkiem chóru.
Ten deser jest obrzydliwy!
Polska będzie mistrzem świata!
Pan Motecki został wychowawcą naszej klasy

Opracowała: Marzena Marcjasz


Klasa 2b 05.03.2021

Temat: Przedrostki i przyrostki o kłopotliwej pisowni

Witaj!

Na rozgrzewkę

Zapisz w zeszycie jak najwięcej czasowników pochodnych od słowa pisać. Podkreśl w nich przedrostki i wyjaśnij, jak wpłynęły one na znaczenie czasowników.

Wiele czasowników powstało przez dodanie do innego czasownika odpowiedniego przedrostka. Do najpopularniejszych przedrostków czasownikowych należą: do-, na-, nad-, ob-, o-, od-, po-, pod-, prze-, przy-, roz-, u-, w-, wy-, z-, za-.

Przykłady:

dorobić, narobić, nadrobić, obrobić, odrobić, porobić, podrobić, przerobić, rozrobić, urobić, wrobić, wyrobić, zrobić, zarobić

Przedrostek z- przed niektórymi tematami słowotwórczymi przyjmuje postać s- lub ś-.

Piszemy

z-: s-: ś-:

• gdy słychać z (przed głoskami dźwięcznymi),

Przykłady:

zignorować, zbić

• przed literą h,

Przykład:

zheblować

• przed s, si, sz.

Przykłady:

zsypać, zsiadać, zszargać

• gdy słychać s (przed spółgłoskami bezdźwięcznymi

– innymi niż s, si, sz),

Przykłady:

spłynąć, skaleczyć

• przed dwuznakiem ch.

Przykład:

schładzać

• gdy słychać ś (przed ci).

Przykład:

ściszyć

• Zgodnie z wymową zapisujemy także przedrostek wz- (wez-, ws-, wes-).

Przykłady:

wzruszyć, wezbrać – z przed literami oznaczającymi głoski dźwięczne

wspominać, wesprzeć – s przed literami oznaczającymi głoski bezdźwięczne

Przedrostki bez-, nad-, ob-, od-, pod-, przed-, roz-, w- zapisujemy zawsze tak samo – nawet jeśli ostatnia litera jest w nich wymawiana bezdźwięcznie.

Przykłady:

odkurzać (nie: otkurzać), wkładać (nie: fkładać)

  1. Do podanych czasowników dopisz odpowiedni przedrostek -z, -s, -ś.

3. Każde z podanych objaśnień zastąp jednym wyrazem rozpoczynającym się przedrostkiem z- lub s-.

Wyrazy przepisz do zeszytu.
– «opisać charakterystyczne cechy kogoś lub czegoś»
– «okryć hańbą, postępując w sposób niegodny»
– «ustalić hierarchię rzeczy, zjawisk, wartości itp.»
– «stworzyć film na podstawie utworu literackiego»

Opracowała: Marzena Marcjasz


Kategorie

wrzesień 2021
P W Ś C P S N
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930