Klasa 2b 05.03.2021

Temat: Przedrostki i przyrostki o kłopotliwej pisowni

Witaj!

Na rozgrzewkę

Zapisz w zeszycie jak najwięcej czasowników pochodnych od słowa pisać. Podkreśl w nich przedrostki i wyjaśnij, jak wpłynęły one na znaczenie czasowników.

Wiele czasowników powstało przez dodanie do innego czasownika odpowiedniego przedrostka. Do najpopularniejszych przedrostków czasownikowych należą: do-, na-, nad-, ob-, o-, od-, po-, pod-, prze-, przy-, roz-, u-, w-, wy-, z-, za-.

Przykłady:

dorobić, narobić, nadrobić, obrobić, odrobić, porobić, podrobić, przerobić, rozrobić, urobić, wrobić, wyrobić, zrobić, zarobić

Przedrostek z- przed niektórymi tematami słowotwórczymi przyjmuje postać s- lub ś-.

Piszemy

z-: s-: ś-:

• gdy słychać z (przed głoskami dźwięcznymi),

Przykłady:

zignorować, zbić

• przed literą h,

Przykład:

zheblować

• przed s, si, sz.

Przykłady:

zsypać, zsiadać, zszargać

• gdy słychać s (przed spółgłoskami bezdźwięcznymi

– innymi niż s, si, sz),

Przykłady:

spłynąć, skaleczyć

• przed dwuznakiem ch.

Przykład:

schładzać

• gdy słychać ś (przed ci).

Przykład:

ściszyć

• Zgodnie z wymową zapisujemy także przedrostek wz- (wez-, ws-, wes-).

Przykłady:

wzruszyć, wezbrać – z przed literami oznaczającymi głoski dźwięczne

wspominać, wesprzeć – s przed literami oznaczającymi głoski bezdźwięczne

Przedrostki bez-, nad-, ob-, od-, pod-, przed-, roz-, w- zapisujemy zawsze tak samo – nawet jeśli ostatnia litera jest w nich wymawiana bezdźwięcznie.

Przykłady:

odkurzać (nie: otkurzać), wkładać (nie: fkładać)

  1. Do podanych czasowników dopisz odpowiedni przedrostek -z, -s, -ś.

3. Każde z podanych objaśnień zastąp jednym wyrazem rozpoczynającym się przedrostkiem z- lub s-.

Wyrazy przepisz do zeszytu.
– «opisać charakterystyczne cechy kogoś lub czegoś»
– «okryć hańbą, postępując w sposób niegodny»
– «ustalić hierarchię rzeczy, zjawisk, wartości itp.»
– «stworzyć film na podstawie utworu literackiego»

Opracowała: Marzena Marcjasz

Udostępnij:

Kategorie

marzec 2021
P W Ś C P S N
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031